Kategori: Makaleler

Gulet Hangi Ağaçtan Yapılır? Denizin ve Zanaatin Kesiştiği Nokta Denizle insan arasındaki ilişki, her çağda hem doğaya meydan okuma hem de onunla uyum kurma arayışı olmuştur. Gulet, bu ilişkinin en zarif örneklerinden biridir: ahşabın sıcaklığını, ustalığın sabrını ve denizin özgürlüğünü aynı bedende taşır. Peki bu zarif yelkenli, hangi ağaçtan doğar? Soru basit görünse de ardında tarih, kültür ve malzeme biliminin uzun bir hikâyesi vardır. Tarihsel Arka Plan: Osmanlı Tersanelerinden Akdeniz’in Mavisine Gulet kelimesi, köken olarak Fransızca “goélette” (yelkenli tekne) sözcüğünden gelir, ancak Anadolu sahillerinde bambaşka bir kimliğe bürünmüştür. 18. ve 19. yüzyıllarda Bodrum, Marmaris ve Fethiye gibi bölgelerde deniz ticaretiyle…

İyi Bir Grafiker Ne Kadar Maaş Alır? (Toplumsal Yapılar, Cinsiyet Rolleri ve Kültürel Pratikler Üzerine Sosyolojik Bir Analiz) Giriş: Toplumun Görsel Dili Üzerine Bir Gözlem Bir sosyolog gibi dünyaya baktığımızda, grafik tasarım yalnızca bir meslek değil; toplumun kendini ifade etme biçimlerinden biridir. Her afiş, her logo, her dijital kampanya; toplumsal yapının bilinçaltındaki sembolleri yansıtır. Ancak bir başka açıdan bakarsak, bu yaratıcı emeğin değeri nasıl ölçülür? İyi bir grafiker ne kadar maaş alır? sorusu, sadece ekonomik bir merak değil; toplumsal değerlerin, kültürel algıların ve cinsiyet rollerinin de aynasıdır. Toplumsal Yapılar ve Ekonomik Değerin İnşası Grafikerin aldığı maaş, yalnızca piyasa koşullarına değil;…

Güce Nüfusu Ne Kadar? Edebiyatın Gücü, İnsan Kalabalığı ve Anlamın Sessizliği Üzerine Kelime bir tohumdur; doğru toprağa düşerse, bir hikâyeye dönüşür. Güce ise bu hikâyenin mekânıdır: hem coğrafi bir yer, hem de insana dair derin bir metafor. “Güce’nin nüfusu ne kadar?” diye sorulduğunda, bu sadece istatistiksel bir merak değildir. Bu soru, aslında insanın anlamla kurduğu ilişkiyi, bir yerin ruhunu ve yazının toplumsal belleğini yoklayan bir sorudur. Bu yazı, o nüfusu saymak yerine, kelimelerin içinde yaşayan insanları anlatır. Bir edebiyatçının gözünden: Nüfus, kalabalık değil sestir Edebiyatın temel sorusu her zaman şudur: “İnsan kaç kişidir?” Bu soru, Dostoyevski’nin romanlarında binlerce karaktere bölünür,…

Bir Ekonomistin Bakış Açısından: Gözcü Dizisi Kaç Bölüm ve Bu Ne Anlama Geliyor? Bir ekonomist için her karar, kaynakların sınırlılığı ve seçimlerin bedeliyle ilgilidir. İzlenecek bir dizi bile, aslında zaman, dikkat ve duygusal yatırım açısından bir tercihtir. “Gözcü” dizisi izleyicilere sadece gerilim dolu bir hikâye sunmakla kalmaz; aynı zamanda modern bireyin zamanını nasıl değerlendirdiğine, popüler kültürün piyasa dinamiklerine nasıl yön verdiğine ve toplumun tüketim alışkanlıklarına dair derin bir ekonomik perspektif de sunar. Peki, Gözcü dizisi kaç bölüm? Netflix’in dikkat çeken bu yapımı toplam 7 bölümden oluşuyor. Ancak bu 7 bölüm, yalnızca bir dizi sayısından ibaret değil; izleyicinin dikkat ekonomisinde yaptığı…

Dolma Taşı Ne Demek? Gelenekten Günümüze Taşınan Bir Kültürün Hikâyesi Bazı kelimeler vardır ki yalnızca bir nesneyi değil, bir kültürü, bir geçmişi ve bir yaşam biçimini temsil eder. “Dolma taşı” da işte tam olarak böyle bir kelime… Belki çocukken annenizin mutfakta kullandığını gördünüz, belki de ilk kez bir tarifin içinde karşınıza çıktı. Ama emin olun, dolma taşı sadece bir mutfak aracından çok daha fazlasıdır. Gelin, bu mütevazı nesnenin ardındaki anlamı, tarihini, kültürel önemini ve günümüzdeki yerini birlikte keşfedelim. Dolma Taşı Nedir? Basit Bir Tanımın Ötesinde Dolma taşı, geleneksel Türk mutfağında dolma pişirirken kullanılan, genellikle cam, seramik ya da metalden yapılmış…

“Göz Yuvarı” Nasıl Yazılır? Dil, İktidar ve Görmenin Siyaseti Üzerine Bir Yorum Bir siyaset bilimci için göz yalnızca bir organ değil, iktidarın en keskin metaforlarından biridir. Görmek; denetlemek, tanımlamak, hatta yönetmektir. Peki, “göz yuvarı” dediğimizde yalnızca anatomik bir gerçeklikten mi söz ederiz, yoksa toplumların iktidar yapısına sinmiş bir görme rejiminden mi? Bu yazı, hem TDK’ye göre doğru yazımı hem de “göz” ve “bakış”ın iktidar, toplumsal cinsiyet ve vatandaşlık kavramlarıyla nasıl kesiştiğini irdeleyen bir analizdir. TDK’ye Göre Doğru Yazım: “Göz Yuvarı” Ayrı Yazılır Türk Dil Kurumu’nun imla kılavuzuna göre kelimenin doğru yazımı “göz yuvarı” şeklindedir. Bitişik veya tireli biçimler (“gözyuvarı”, “göz-yuvarı”)…

Gövde Nasıl Bulunur? Dilin, Kültürün ve Anlamın Merkezine Yolculuk Dilde bir kelimenin kökenine, anlamına ya da biçimsel yapısına ulaşmak istendiğinde, ilk adım genellikle “gövde”yi bulmaktır. Ancak “gövde nasıl bulunur?” sorusu, yalnızca dilbilgisel bir merak değil; insanın anlam üretme biçimine, kültürün dili nasıl şekillendirdiğine ve düşüncenin kelimelere nasıl sığdırıldığına dair derin bir araştırmadır. Tarihsel Arka Plan: Kelimenin Bedeni Olarak Gövde Gövde kavramı, dilbilgisi tarihinde “kök” ile karıştırılsa da, ikisi arasında ince ama önemli bir fark vardır. Kök, kelimenin en yalın hâli, yani anlamın ilk taşıyıcısıdır; gövde ise o kökün anlamlı bir biçim kazanmış, çekim ya da yapım ekleriyle birleşmeye hazır hâlidir.…

5237 Sayılı TCK’nın Uygulama Alanı Nedir? İki Pencereden Derin Bir Yolculuk Şunu biliyorum: Hukuk, tek bir cevabı olmayan büyük bir harita. Ben de o haritayı sizinle birlikte katlamak, farklı yolları karşılaştırmak istiyorum. “5237 sayılı Türk Ceza Kanununun uygulama alanı nedir?” sorusuna, iki karakterle yaklaşalım: Mert—objektif ve veri odaklı; Elif—duygusal ve toplumsal etkiler odaklı. Aynı manzaraya bakıyorlar, ama gördükleri ayrıntılar farklı. Siz hangisine yakınsınız? Kısa Cevap (Mert’in haritası): Uygulama alanının omurgası TCK’nın “uygulama alanı”, aslında altı sütunla ayakta durur: 1) Konu (genel hükümler): TCK’nın genel hükümleri, yalnız TCK’daki suçlara değil, özel ceza kanunları ve ceza içeren diğer kanunlardaki suçlara da uygulanır…

Gönye Ne Ölçer? Kültürlerin Düzlemi Üzerine Antropolojik Bir Yolculuk Bir antropolog olarak, insanların kullandığı nesnelerin yalnızca işlevsel değil, aynı zamanda kültürel ve sembolik anlamlar taşıdığını görürüm. Bazen bir araç, bir toplumun dünyayı nasıl algıladığını anlatan sessiz bir metin gibidir. İşte gönye de bu türden bir araçtır. İlk bakışta yalnızca açı ve diklik ölçer gibi görünür. Ancak derinlemesine bakıldığında gönye, insanın düzen, doğruluk, denge ve kimlik arayışının maddi bir sembolü olarak karşımıza çıkar. Peki gerçekten, gönye ne ölçer? Gönye ve Düzen Arayışı: Ritüellerin Sessiz Mimarisi Antropolojik açıdan gönye, insanın doğayı düzenleme isteğinin bir simgesidir. Her kültürde bir tür “ölçü” fikri vardır.…

Daha Güçlü Olmak İçin Ne Yemeliyiz? Tarih Boyunca Gücün Sofrası Bir tarihçi olarak her zaman merak etmişimdir: İnsanlar farklı çağlarda “daha güçlü olmak için ne yemeliyiz?” sorusuna nasıl cevap verirdi? Bugün bu soruya protein, vitamin ve karbonhidrat dengesiyle yanıt veriyoruz; oysa geçmişte bu mesele yalnızca beslenmeyle değil, inançla, toplumsal düzenle ve kültürel ritüellerle de şekillenirdi. Güç, tarihin her döneminde bir arzu nesnesi olmuştur — kimi zaman savaş meydanlarında, kimi zaman tarlalarda, kimi zamansa sessiz sofralarda pişen yemeklerde saklıdır. Antik Çağlarda Güç ve Sofra: Bedenin Tanrısallaştırılması Antik Yunan’da beden, estetik ve ahlaki bir bütün olarak görülürdü. Sporcuların zeytinyağıyla yoğrulmuş bedenleri, yalnızca…