Kategori: Makaleler

Fotoğraftaki Kişinin Kim Olduğunu Bulma: Sadece Bir Resim mi? İzmir’de yaşıyorum ve buranın ne kadar canlı, enerjik ve insanı bazen hem eğlendiren hem de düşündüren bir yer olduğunu bilirsiniz. Burası, insanın hem rahatlayıp hem de sürekli düşünüp sorguladığı bir şehir. Ve her gün karşılaştığım o “Fotoğraftaki kişinin kim olduğunu bulma?” türündeki ilginç ve bazen komik durumlar, gerçekten hayatı daha eğlenceli hale getiriyor. Hani bir fotoğrafı gördüğünüzde, “Bu kim ya?” diye sormak zorunda kalırsınız ya, işte o anlar! Ama tabii, bu soruyu sadece sosyal medya paylaşımlarında değil, daha pek çok yerde de soruyoruz. Gündelik hayatta, arkadaş ortamlarında, hatta bazen yalnız başımıza…

Bir gün, bir kapının önünde durduğunuzu hayal edin. Kapının ardında ne olduğunu bilmiyorsunuz; sadece size “sevk edildiniz” denmiş. Geri dönmek mümkün mü, yoksa bu bir yönelim mi, bir zorunluluk mu? İşte tam bu belirsizlik anında felsefe devreye girer. Çünkü “sevk edilmek” gündelik bir idari ifade olmanın ötesinde, insanın iradesi, bilgisi ve varoluşuyla doğrudan temas eden bir kavramdır. Etik, epistemoloji ve ontoloji; bu temasın farklı yüzlerini aydınlatır. Sevk Edilmek Ne Demek? Gündelik dilde “sevk edilmek”, bir yerden başka bir yere gönderilmek, yönlendirilmek ya da aktarılmak anlamına gelir. Bir hastanın başka bir hastaneye sevk edilmesi, bir çalışanın başka bir birime sevk edilmesi…

Ek Takipsizlik Nedir? İktidar, Demokrasi ve Katılım Üzerine Bir Siyaset Bilimi Perspektifi Toplumları yöneten güçler, ne kadar görünür ve açık olurlarsa olsun, her zaman daha derin, belirsiz ve gizli olan biçimlerle işlev görürler. Politik iktidar, karar verme süreçlerini sadece yasalar ve düzenlemelerle değil, aynı zamanda bireylerin gözlemlerinin, tepkilerinin ve toplumsal davranışlarının yönlendirilmesiyle de şekillendirir. Peki, “ek takipsizlik” adı verilen bir kavram, bu toplumsal ve siyasal süreçlere nasıl etki eder? Takipsizlik, iktidar ilişkilerinin ve yurttaşların katılımının ne denli derinlikli bir şekilde sorgulanması gerektiğini gösteren önemli bir fenomen olabilir. Bu yazıda, “ek takipsizlik” kavramını ele alacak ve bu olgunun, siyasal iktidar, toplumdaki…

Delüzyonel Olmak Nedir? Tarihsel Bir Perspektiften İnceleme Geçmişi anlamak, yalnızca eski olayları öğrenmek değil, bu olayların bugünkü dünyamızı nasıl şekillendirdiğini ve toplumsal yapıları nasıl dönüştürdüğünü anlamaktır. İnsanlık, her ne kadar zamanla değişse de, geçmişin izlerini taşır. Bu izler, bazen toplumsal, bazen psikolojik, bazen de bireysel düzeyde kendini gösterir. Delüzyonel olmak, yani gerçeği yanlış bir biçimde algılamak ve gerçeklikle uyumsuz düşüncelerle hareket etmek, tarihteki pek çok dönemde önemli bir toplumsal ve bireysel olgu olmuştur. Bu yazıda, delüzyonel olmanın tarihsel bir bakış açısıyla nasıl şekillendiğini ve değişen toplumsal koşullarda nasıl bir anlam kazandığını ele alacağız. Delüzyonel Olmanın Tanımı: Psikolojiden Topluma Delüzyonel düşünceler,…

Şahsa Bağlı Haklar: Tarihten Günümüze Bir Değişim ve Dönüşüm Geçmişin Peşinden… Bugüne Yolculuk Bir tarihçi olarak, her dönemi anlamaya çalışırken en çok dikkat ettiğim şey, insanların toplumlarıyla olan ilişkilerinin nasıl evrildiğidir. Geçmişin derinliklerinde, her bir dönüm noktası bir diğerini etkilemiş, bir halkın ya da devletin yaşam biçimi, toplumsal yapıları değiştiren en temel faktörlerden biri olmuştur. Şahsa bağlı haklar, tarihsel olarak oldukça ilginç bir konu olmasına rağmen günümüzde hâlâ fazlasıyla geçerliliğini koruyor. Bugün, bireylerin bazı hakları devlet ya da toplumdan bağımsız olarak, tamamen kendi kişisel varlıklarıyla bağlantılıdır. Peki, bu hakların temeli nerelere dayanıyor? Geçmişten bugüne, şahsa bağlı hakların toplumsal ve hukuki…

İvme Nedir? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme İnsan davranışlarını çözümlemek, insan zihninin derinliklerine inmeyi gerektirir. Bazen bir davranışın arkasında mantıklı bir açıklama bulmak zor olabilir; ancak çoğu zaman, hareketlerimizin hızlanması ya da yavaşlaması, yaşamımızdaki içsel ve dışsal faktörlerin bir sonucudur. Psikologlar için bu “hızlanma” veya “yavaşlama” fenomeni, sadece fiziksel bir kavram olmanın ötesine geçer. İvme, duygularımızda, düşüncelerimizde ve sosyal etkileşimlerimizde nasıl bir rol oynar? İnsan davranışının değişim hızı, bilişsel, duygusal ve sosyal boyutlarıyla nasıl şekillenir? Bu yazıda, ivmeyi psikolojik bir perspektiften inceleyecek ve bu kavramın insan yaşamındaki derin etkilerini keşfedeceğiz. İvme Nedir? Psikolojik Bir Kavram Olarak İvme İvme, bir hareketin hızındaki…

Çip Nelerden Oluşur? Felsefi Bir Bakış Açısı İnsanın varlık üzerine düşüncesi, her zaman farklı katmanları keşfetme çabası olmuştur. Varlık, sadece beden ya da zihinle sınırlı değil; onu anlamak, dünyanın, teknolojinin ve yaşamın derinlerine inmeyi gerektirir. Bugün, her an etrafımızı saran teknoloji, yalnızca bizim değil, toplumların ve bireylerin kimliklerini de dönüştürüyor. Çipler, bu dönüşümün temel yapı taşlarından biri olarak karşımıza çıkıyor. Peki, bir çip nedir? Çiplerin ardında yatan anlam, yalnızca teknolojik bir ürün müdür, yoksa onlarla birlikte varlığımızın doğasına dair başka sorular mı sorulmaktadır? Çiplerin ontolojik, epistemolojik ve etik açıdan ne anlama geldiğini düşünmek, bizi yalnızca mühendislik ve tasarım sınırlarından öteye…

Veraset İptali: Psikolojik Bir Mercekten İnceleme Hayatımızda, insan ilişkilerinin en karmaşık ve en duygusal yönlerinden biri, miras ve veraset meselesidir. İnsanların sevdikleriyle, aileleriyle olan bağları, ölümle birlikte kesilmediği gibi bazen daha da derinleşir. Ancak veraset iptali konusu, yalnızca hukuki bir prosedürden çok daha fazlasıdır. Birçok kişi, varlıklı bir yakınını kaybettikten sonra, miras paylaşımlarının ve haklarının belirlenmesi sürecinde büyük bir psikolojik yükle karşı karşıya kalır. Peki, veraset iptali olgusu yalnızca bir hukuki mesele midir, yoksa duygusal ve bilişsel süreçlerin derinliklerine inildiğinde daha başka anlamlar taşır mı? Bu yazıda, veraset iptalinin psikolojik boyutlarını incelemeyi amaçlıyorum. İnsanların bu tür duygusal olarak yüklü süreçlerde…

Uçakta Koltuk Seçimi Neye Göre Yapılır? Antropolojik Bir Bakış İnsanların davranışları, toplumların inşa ettiği ritüeller, semboller ve kimlikler aracılığıyla şekillenir. Bir antropolog olarak, kültürlerin çeşitliliğini gözlemlemek ve insanların bu ritüellere nasıl katıldıklarını anlamak, benim için her zaman büyüleyici bir keşif olmuştur. Bugün, oldukça sıradan gibi görünen bir eyleme, yani uçakta koltuk seçimine odaklanacağız. Ancak, bir koltuk seçimi, sadece bir seyahat tercihi değil; toplumun değerleri, bireysel kimlikler ve topluluk yapıları hakkında pek çok ipucu barındırır. Hangi koltuğu seçtiğimiz, sadece fiziksel bir seçim değil, aynı zamanda kimliğimizin bir yansımasıdır. Bu seçim, toplumsal sınıf, statü, güvenlik, ve kişisel rahatlık gibi kavramlarla doğrudan ilişkilidir.…

Konsolidasyon Nedir Ekşi? Ekonomiden İnsan Hikayelerine Ankara’da yaşayan, 25 yaşında bir ekonomi mezunu olarak, verilerle uğraşmak benim için adeta bir tutku. Gelişen dünyada her şeyin bir matematiği, bir analizi olduğunu düşünüyorum. Ancak bazen o soğuk sayılar ve kuru raporlar, insan hayatıyla kesiştiğinde, hikayelere dönüşüyor. Bugün de, özellikle ekonomik anlamda sıkça duyduğumuz bir terim olan “konsolidasyon”u anlamaya çalışacağız. Ama işin içine biraz da kişisel dokunuşlar ekleyerek, bunu daha sıcak ve anlaşılır hale getirmeye çalışacağım. Konsolidasyon Nedir Ekşi? Bir Tanım ve İlk Karşılaşma Konsolidasyon nedir diye soracak olursanız, aslında basitçe şunu söyleyebilirim: Birden fazla şeyi bir araya getirip, bir bütün haline getirme…